| |
Normal hobi servoları, radyo kontrollü araba, uçak, tekne gibi sistemlerde yaygın kullanılır. Servo, konum kontrolü yapmak üzere geliştirilmiş bir çeşit motordur. Hareket aralıkları genelde 90 derece ile 180 derece arasındadır. Hem makul fiyatı hem de yüksek torku, konumlu hareketler için vazgeçilmezdir. Elektriksel olarak kumanda edilirler.
Bir servo motor yapı olarak dört kısımdan oluşmaktadır. DC elektrik motoru, planetar dişli sistemi, geri besleme potansiyometresi ve DC motor pozisyon kumanda elektroniği. DC motor herhangi bir oyuncak motorundan farklı olmayan çift mıknatıslı bir statora ve fırçalı bobin rotora sahiptir. Motor mili 1:200 ile 1:300 arası dönme oranına sahip bir dişli sistemine bağlanır, bu sayede oldukça yüksek bir tork değerine ulaşılır. Dişli sisteminin çıkışında bir 5k'lık potansiyometre, mil konumunu elektronik kumanda devresine iletir. Elektronik devrenin görevi mil konumunu gelen veri konumuna gelinceye kadar motoru iletimde tutup tam yerinde durdurmaktadır. Servo kumanda motorları model uçak gibi hareketli yüzeyleri bulunan modellerin hareketini kumanda çubuklarının hareketine birebir uyarlamak için kullanılırlar. Servolar modellerde ağırlık ve hacim sorunu önemli bir problem olduğu için son derece hafif ve küçük olmak zorundadır. Bu nedenle akım çekişi düşük olmalıdır, 4.8v gibi bir voltaj kaynağı ile beslenebilmelidir. Elektronik devre servonun konumu algılamak için PWM (pulse width modulation) darbe genişlik modülasyonu tekniğinden yararlanmaktadır. Kumanda devresi kumanda çubuğunun konumuyla doğru orantılı olarak 1 ile 2 milisaniye arasında dalga genişliği değişen bir sinyali her 20 milisaniyede bir servoya gönderir. 1 milisaniye tam sol, 2 milisaniyede tam sağ pozisyonu ifade eder. Servo içindeki elektronik devre ilk önce gelen darbelerin darbe genişliğini ölçer daha sonra potansiyometre konumuna bakar ve kendi darbe osilatörünün darbe genişliği gelen darbelerle eşitlenene kadar motoru hareket ettirir.Motorun durduğu konum sizin kontrol çubuğunu tuttuğunuz konumla birebir aynıdır. DYNAM servolarda üç adet kablo dışarı çıkar bunlardan kırmızı olan +4.8v-5.0 V arası besleme, kahverengi olan şase yani Ground, turuncu kablo ise data girişidir. Kit üzerinde servonun data pini “1” işareti ile gösterilmiştir. |
| |
Servoların PIC Basic ile servo kontrolü oldukça basittir. PIC Basic sırf bu iş için hali hazırda bir komut içermektedir. Komutun kullanım şekli, SERVO port.pin, donme_degeri şeklindedir. Kit üzerinde servo sürmek için 4 adet port verilmiştir. Servoların “SERVO” pinleri DATA hattı üzerinde D0-D3 arasına yerleştirilmiştir. D0 hattına bağlı bir servoyu orta noktaya doğru döndürebilmek için “Servo PORTD.0,1500” gibi bir komut yeterlidir. Donme degeri ise, uygulanan mikrosaniyeler ile alakalıdır. 500 değeri motoru bir yöne dondürmeye, 2500 değeri ise tam zıt yöne döndürmeye yarar. Bu değerler ile ilgili detaylı bilgi PIC Basic programının yardım bölümünde bulunmaktadır.
Kit üzerinde bulunan servonun markası DYNAM ’ dır. Kullanılan servo çok hassastır. El ile çevirmeyi denediğinizde kırılabilir. |